Haven Rotterdam nog lang niet brexitklaar

 In Brexit

Bedrijven in de haven hebben zich amper kunnen voorbereiden op de nieuwe werkelijkheid die ontstaat als het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie stapt. Customs Support bereidt zich wel goed voor. Neem contact op met ons voor meer informatie over de voorbereidingen en wat u zelf nog kunt doen. 

Haven Rotterdam nog lang niet brexitklaar

In de Rotterdamse haven groeien de zorgen over de naderende brexit, het vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie. Met nog iets meer dan een jaar te gaan zijn er twijfels of bedrijven en controlerende instanties zoals de douane wel goed zijn voorbereid op de ingrijpende verandering.

‘Ik vind de situatie heel zorgelijk’, zegt Bas Janssen, directeur van de Rotterdamse ondernemersorganisatie Deltalinqs. ‘Ik vraag me af of de urgentie wel voldoende wordt gevoeld.’ Rotterdam is binnen Europa de grootste draaischijf in de mondiale handel met het Verenigd Koninkrijk.

De onrust gaat verder dan de verwachte toename van douaneformaliteiten in de haven en de hogere kosten en de wachttijden die daaraan vastzitten. Sommige bedrijven komen door de brexit op langere termijn voor strategische keuzes te staan omdat Rotterdam het risico loopt ladingstromen naar de Britse markt te verliezen. ‘We kijken wel of we in de toekomst moeten investeren in koel- en vrieshuizen in Groot-Brittannië’, zegt ceo Jaco Hooij van logistiekedienstverlener Kloosterboer.

De zorg van Janssen geldt voorlopig voor de korte termijn. Hoe de uiteindelijke deal tussen de EU en de Britse regering er ook gaat uitzien, aan het onbezorgd handeldrijven met het VK komt een einde. ‘Veel ondernemers hebben nog nooit te maken gehad met douaneformaliteiten omdat ze alleen zaken doen met landen binnen de EU. Het VK valt daar straks buiten.’

Adviesbureau KPMG becijferde onlangs dat over heel Nederland rond de 35.000 bedrijven die zaken doen met het VK nog nooit te maken hebben gehad met douaneformaliteiten. Voor de douane betekent dat een stijging van 40% van het aantal relaties en 5 miljoen extra aangiftes. De kosten voor de bedrijven kunnen oplopen met maximaal € 600 mln per jaar, aldus de KPMG-consultants.

Janssen wijst nadrukkelijk op een dringende taak voor de rijksoverheid. ‘De overheid wil vijftig extra douaniers aantrekken. Maar dat is in onze ogen volstrekt onvoldoende. Het zou eerder in de richting van de vijfhonderd moeten gaan.’

Volgens Mark Dijk, bij Havenbedrijf Rotterdam (HbR) verantwoordelijk voor de externe betrekkingen, is er de afgelopen twee jaar nauwelijks aandacht geweest voor de gevolgen voor bedrijven. ‘De discussie was politiek. Het ging veel over de kostenverdeling van de brexit.’

In de haven heerst vooral de vrees dat de zogeheten roll-on roll-offterminals die zich op het Verenigd Koninkrijk richten de nieuwe werkelijkheid niet aankunnen. ‘Roro’ is een methode om trailers, containers en auto’s efficiënt rollend aan en van boord van schepen te krijgen. In de Rotterdamse regio zijn daarin onder meer P&O en StenaLine actief.

Deze terminals krijgen te maken met douaneformaliteiten, maar zijn daar niet op ingericht, zegt Janssen. ‘Alleen al wat beschikbare ruimte betreft kunnen er problemen ontstaan. Als er straks lange wachttijden ontstaan bij die terminals doordat er meer controles van ladingen en personen moeten plaatsvinden, kan dat zelfs leiden tot opstoppingen op de A15.’

KPMG waarschuwt daar ook voor: ‘Zelfs korte vertragingen resulteren waarschijnlijk in lange files voor de terminals.’ Annika Hult, directeur van Stena Line in Rotterdam, schreef vorig jaar aan de Tweede Kamer ‘zich ernstig zorgen te maken’ over de gevolgen voor de terminals.

Beleidsadviseur Jasper Nagtegaal van Deltalinqs wijst op de mogelijke gevolgen voor de telers in het Westland. ‘Zij exporteren veel groente en fruit naar de Britse markt. Die handel heeft vaak een korte aanvoertijd. Soms wordt er een kwartier voor vertrek nog lading aangeboden.’

Uit gesprekken met ondernemers in de haven wordt duidelijk dat de brexit bij hen op de agenda staat. Het probleem is dat ze in het duister tasten rond onder welke voorwaarden die gaat gebeuren.

‘Ik ben er intensief mee bezig’, zegt commercieel directeur Diederick Blom van Samskip, een van oorsprong IJslands bedrijf dat met schepen vanuit Rotterdam naar het VK vaart. ‘Maar voorbereiden is moeilijk omdat alles zeer onduidelijk is.’ Hij zegt wel te kijken naar het aantrekken van extra personeel om straks de douaneformaliteiten goed af te kunnen handelen.

Volgens Dijk van HbR moeten Nederland en de haven ‘zich als beste voorbereiden op de brexit’. Want wie de douaneformaliteiten het efficiëntste organiseert en de kosten het laagste houdt, is het interessantste als doorvoerhaven. Dan blijft Rotterdam voor op Antwerpen en Hamburg.

Door de brexit ladingstromen verliezen is een reële mogelijkheid, denkt ceo Hooij van Kloosterboer. In Coolport, het splinternieuwe koel- en vrieshuis van het familiebedrijf in de Waalhaven, staan druiven uit Zuid-Afrika klaar voor transport. ‘Die gaan voor een deel ook naar het VK’, aldus Hooij. ‘Maar of dat zo zal blijven is onzeker.’

Dat zal volgens hem afhangen van hoe de Rotterdamse haven omgaat met de brexit. ‘Uiteindelijk zullen handelaren kiezen voor een efficiënte route met lage kosten.’ Als de kosten in Rotterdam te hoog zijn en het oponthoud te lang, dan kunnen handelaren er voor kiezen de druiven uit Zuid-Afrika rechtstreeks naar het VK te laten transporteren.

Het is niet voor niets dat ceo Allard Castelein van HbR tijdens een bijeenkomst in december aandrong op snel handelen van de overheid. ‘We moeten nu al werk maken van een bilateraal verdrag. We moeten straks bij een harde brexit niet achteraan in de rij staan. Dan zijn we echt de klos.’

Adviesbureau KPMG becijfert dat douanekosten kunnen oplopen tot € 600 mln per jaar.

Recente berichten