Houd rekening met het slechtste brexitscenario

 In Brexit

Ondernemers moeten uitgaan van vertrek zonder deal, stelt KPMG

Den Haag

Het ministerie van Economische Zaken (EZ) houdt ernstig rekening met een ‘harde brexit’ zonder overgangstermijn, het nadeligste scenario voor de uittreding van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie in maart volgend jaar. Ook ondernemers en de overheid moeten uitgaan van zo’n ‘cliff edge’, luidt de dringende waarschuwing die opdoemt uit een adviesrapport van KPMG, dat staatssecretaris Mona Keijzer bestelde en vandaag naar buiten brengt.

De impact van de harde brexit is het grootst voor de naar schatting 35.000 bedrijven die nu zaken doen met het Verenigd Koninkrijk en geen ervaring hebben met de handel met niet-EU-landen. Daaronder zijn 4500 concerns die jaarlijks voor meer dan € 100.000 exporteren.

De kosten van de nieuwe (douane)formaliteiten kunnen oplopen tot ruim € 600 mln, zo is door de adviseurs van Keijzer berekend. Daarbovenop komen nog douanerechten, btw en de kosten van andere sectorspecifieke markttoegangseisen. Dat staat los van de macro-economische groeidomper die van de brexit wordt verwacht.

Volgens de Europese Commissie is ‘no deal’ op basis van de Britse inzet een logisch scenario. De Britten willen geen deel meer uitmaken van de interne markt en de douane-unie van de EU, concludeerde minister van Buitenlandse Zaken Halbe Zijlstra vorige week in een brief aan de Tweede Kamer. Daar moet Nederland zich hoe dan ook op voorbereiden, waarbij ook hij nog steeds een ‘no deal’-risico ziet.

Het nieuwe regime voor de onderlinge handel zou dan al op 29 maart volgend jaar ingaan. Zonder ‘deal’ gelden alleen nog de algemene regels van de Wereldhandelsorganisatie WTO voor de onderlinge handel. Uitgaande van het handelsvolume van 2016 moeten dan ten minste 4,2 miljoen nieuwe exportaangiften worden gedaan en 750.000 voor geïmporteerde goederen.

Gemiddeld zullen de kosten per aangifte voor bedrijven tussen € 80 en € 130 per zending liggen. Bedrijven die geen ervaring hebben met handel buiten de EU moeten ook € 20.000 tot € 50.000 investeren in ombouw van hun IT-systemen.

De overheid dient eveneens haast te maken. Bij de douane en inspectiediensten dreigen knelpunten te ontstaan. Volgens de onderzoekers kan zelfs de mainportfunctie van Rotterdam in gevaar komen als de haven en de autoriteiten daar niet snel anticiperen op een harde brexit. ‘Zowel aan Nederlandse als aan Britse zijde is de huidige capaciteit ontoereikend om aanvullende controles en inspecties op te vangen’, schrijft KPMG. Het wordt lastig om die knelpunten op te lossen. Op de arbeidsmarkt zijn onvoldoende mensen te vinden die het werk kunnen doen.

Ook zijn ferryterminals, goed voor een groot deel van de goederenstroom van bij elkaar € 62 mrd in 2016, er niet op berekend als buitengrens te fungeren. De kosten van extra wachttijden lopen snel op, vooral bij bederfelijke goederen zoals vlees en snijbloemen. Een wachtdag voor snijbloemen kan € 360.000 kosten.

De onderzoekers zijn al ondernemers tegengekomen die zich daarop voorbereiden door aanpassingen in hun logistieke keten tegen ‘grote kosten’. Ook verplaatsing van productiefaciliteiten wordt voorbereid om vertraging of extra formaliteiten te ontlopen.

KPMG beveelt het kabinet aan praktische bilaterale afspraken met de Britten te maken over de koppeling van douanesystemen en automatische uitwisseling van gegevens. Ook moet ‘tijdig’ worden gestart met versterking van inspecties en handhavingsdiensten.

KPMG adviseert verder om bederfelijke goederen met voorrang te behandelen en pleit voor inspecties aan boord van ferryboten in plaats van aan de grenzen.

Beleidsmakers in Den Haag studeren nog op de aanbevelingen. Wel brengen ‘alle departementen’ in kaart welke maatregelen moeten worden genomen om verstoringen van de handel als gevolg van de brexit zoveel mogelijk te voorkomen en welke kosten hiermee gemoeid zijn, meldt minister Zijlstra aan de Kamer.

Het komt volgens staatssecretaris Keijzer vooral op bedrijven zelf aan. ‘De overheid wil graag helpen. Maar een ondernemer moet zelf het belangrijkste werk doen.’

Bij een harde brexit kunnen de kosten van de nieuwe (douane-) formaliteiten oplopen tot ruim € 600 mln.

Bron: Financieel Dagblad

Recente berichten