’Na de Brexit staat er een slagboom’

 In Brexit

” Negenhonderd nieuwe mensen, extra controlefaciliteiten en bedrijven die de voorbereidingen op de nieuwe werkelijkheid nog laten wachten. Met de Brexit, het vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie wacht de Nederlandse douane een helse klus. Nanette van Schelven ruilde op 1 juni haar functie als waarnemend hoofddirecteur van de Immigratie- en Naturalisatiedienst en directeur Juridische Zaken op het ministerie van Justitie in voor de functie van algemeen directeur bij de douane. Als machinist stapte ze op een rijdende trein die op 29 maart veilig de Brexit in moet rijden. „Voor mij is het heel fijn om in te stappen op een moment dat er ook wat gebeurt. Ik hou van een beetje reuring, dat er iets te doen valt. En dat is bij de douane onmiskenbaar zo. Het is best een geoliede machine, die door de Brexit nu voor een grote uitdaging staat.”

Er moeten 900 mensen bij komen, 20% van het huidige douanepersoneel. Hoe kan dat een geoliede machine worden?

„Er is hier de mentaliteit dat we zeggen: oké, het wordt een buitengrens. En we hebben wel meer buitengrenzen, dus het is ook een vorm van business as usual. Maar het leidt wel tot meer werk. Die 20% extra mankracht komt er gelukkig niet ineens. Dat moet je ook niet willen, dat doen we daarom in tranches van 150 mensen. We werven zo dat we de mensen kunnen opleiden en op het werk goed kunnen begeleiden en ontvangen.”

Wat voor mensen zoeken jullie?

„Dat is heel divers. Het gaat veel om Fysiek Toezicht-medewerkers, dus mensen die de controles doen. Maar we zoeken ook kantoorpersoneel, op alle niveaus en op alle plekken in Nederland. Wat meer hier in de Randstad, omdat we hier de buitengrenzen hebben met Schiphol en de havens. Maar we zoeken ook mensen in bijvoorbeeld Groningen, Arnhem en Eindhoven.”

Jullie bereiden je voor op een harde Brexit. Als het minder heftig uitpakt, heb je die mensen dan over een jaar al niet meer nodig?

„Dat denk ik niet, want in iedere variant behoort het Verenigd Koninkrijk niet meer tot de EU. En ook als er verdragen of handelsakkoorden komen, dan hou je zoiets als een formaliteitenstelsel: als er een nultarief komt, moeten we ook controleren of die goederen echt uit het VK komen en of ze aan de EU-standaarden volden. Dat betekent dat voor iedere import en export aangifte moet worden gedaan, maar ook meldingen bij vervoer van goederen van en naar het VK. Dat is echt anders dan hoe je nu handeldrijft met bijvoorbeeld Duitsland.”

Ondernemers doen weinig. Slechts 18% bereidt zich, volgens een recent onderzoek, actief voor op de Brexit.

„Ja, daar maken we ons zorgen om. We hebben nog zes maanden de tijd en ik roep echt iedereen op om in actie te komen. Voor deze bedrijven geldt bijvoorbeeld dat ze zich bij ons aan moeten melden voor een EORI-nummer waarmee ze zich kunnen identificeren. Wij komen op zo’n 35.000 bedrijven die door de Brexit voor het eerst in aanraking komen met de douane voor exporteren of importeren buiten de EU. Er zijn veel bedrijven die denken dat er een overeenkomst komt, waardoor de handel op dezelfde manier als nu zal gaan. Maar wat er ook gebeurt, het leidt altijd tot douaneformaliteiten. Dus de bedrijven zullen bij ons bekend moeten zijn.”

Moeten ondernemers dit jaar al in actie komen?

„Zeker. Het aanvragen van een identificatienummer gaat op zich vrij snel. Maar als 35.000 bedrijven dat op 28 maart gaan doen, kan ik garanderen dat we niet iedereen op 29 maart hebben geholpen. Ondernemers moeten zelf in actie komen door een douane-expediteur in dienst te nemen of softwarepakketten aan te schaffen die met onze systemen kunnen corresponderen. Zes maanden klinkt ver weg, maar dat is het echt niet.”

Wat als ondernemers te lang blijven wachten?

„Je moet beseffen dat, als er geen overgangsperiode komt, er straks op 29 maart bij de boot gewoon een slagboom staat. Als je niet aangemeld bent, kun je geen handeldrijven. Dan kun je wel naar de haven rijden, maar dan kom je de boot niet op. Wat voor deal het ook wordt, de wereld gaat er anders uitzien.”

Waarom is het zo ingewikkeld? We transporteren toch al heel veel buiten de EU?

„Het hoeft ook niet ingewikkeld te zijn, als je goed voorbereid bent. Maar mijn zorg is dat er veel bedrijven zijn die hier geen ervaring mee hebben. En dan wordt het al snel ingewikkeld. Bedrijven die nu al handelen met bijvoorbeeld Canada of Noorwegen hebben al ervaring en weten hoe voorspelbaar de formaliteiten zijn. Maar veel andere bedrijven zijn het niet gewend om buiten de EU handel te drijven.”

Hoe is het contact tussen douane en bedrijfsleven?

„We hebben eens in de zoveel tijd overleg, met de reguliere contacten zit het goed. De Brexit leidt ertoe dat er bedrijven bij komen die nog niet bij onze klantenkring zitten, om het zo te zeggen. Die moeten we gaan bereiken, maar hebben we nog niet in beeld.”

Uit Dover, de Engelse haven, komen er berichten over ellenlange files richting haven omdat de snelweg daar wordt gebruikt om vrachtwagens te controleren. Hoe gaat dat straks in Nederland?

„We zijn in overleg over waar we die controles gaan doen en hoe we dat inpassen in de logistiek die er nu is. We hoeven die controles niet per se in de haven zelf te doen, het kan ook op een ander terrein. Daar zijn we nu mee bezig. Onze grote zorg is vooral dat er vrachtwagens komen die hun zaken niet op orde hebben.”

Valt er op 30 maart een last van uw schouders als de eerste boot naar Verenigd Koninkrijk is vertrokken?

„Nee hoor, ik heb er sowieso niet zo veel last van dat iets op mij drukt. En voor mij is de horizon ook wel iets langer. We krijgen een hoop nieuwe medewerkers binnen. Die moeten goed ontvangen en ingewerkt worden, dat is mijn grote uitdaging. En die gaat ook na 29 maart door. ”

Bron: Telefgraaf

Recente berichten